دستگاه تولید شیر گیاهی: نوشیدنی‌های گیاهی با کیفیت بالا

شیر غیر لبنی یا وگان شیر یک نوشیدنی غیر لبنی و گیاهی است که از عصاره گیاهان مختلف تهیه می‌شود. این شیرها معمولاً از حبوبات، دانه‌های روغنی، غلات یا شبه غلات به دست می‌آیند و در آب حل می‌شوند.

اگرچه شیرهای گیاهی به روش‌های مشابه شیرهای لبنی توسط مصرف‌کنندگان استفاده می‌شوند، اما فرآیند تولید این شیرها بسته به مواد اولیه‌ای که استفاده می‌شود، متفاوت است. به عبارت دیگر، فرآیند تولید و کیفیت هر نوع شیر گیاهی (مانند شیر بادام، شیر سویا، شیر نارگیل و غیره) با توجه به نوع ماده اولیه و دستگاه تولید آن فرق دارد.

در این مقاله به بررسی فرآیند تولید و انتخاب بهترین دستگاه تولید شیر گیاهی می‌پردازد:

• شیر مغزیجات (مانند شیر بادام و شیر فندق)
• شیر حبوبات (مانند شیر سویا)
• شیر دانه‌ ها (مانند شیر کنجد)
• شیر نارگیل
• شیر غلات (مانند شیر جو دوسر)

انواع شیر گیاهی

شیرمغزیجات:

شیر آجیل معمولاً از مغز بادام، بادام هندی، فندق یا ماکادمیا تهیه می‌شوند. این نوشیدنی‌ می‌تواند از مغز کامل آجیل، خمیر مغزیجات (این خمیر با آسیاب کردن مغزهای آجیل به دست می‌آید و سپس با آب مخلوط می‌شود تا شیر آجیل تولید شود) یا پودر مغزیجات (این پودر با آسیاب کردن مغزهای آجیل به دست می‌آید) تولید شود.

اگر برای تولید شیر آجیل از خمیر استفاده شود، باید محصول نهایی کاملا یکدست شود. زیرا وجود ذرات درشت می تواند حس ناخوشایندی به مصرف کننده دهد. اغلب برای بهبود طعم شیر آجیل از مغزهای کامل بو داده شده استفاده می شود. همچنین برای کمک به مخلوط شدن بهتر مواد، از فرآیند بلانچ استفاده می شود سپس محصول نهایی از طریق یک فیلتر ریز عبور داده می‌شود تا ذرات بزرگتر حذف شوند. (توجه: بادام هندی و ماکادمیا تنها مغزهای کامل یا دانه‌هایی هستند که می‌توان بدون صاف کردن از آنها شیر آجیلی تهیه کرد).

اضافه کردن غلیظ کننده و تثبیت‌کننده‌ها، مانند صمغ لوبیا ملخ، صمغ ژلان، صمغ اقاقیا و کاراگینان به بهبود حس دهانی و افزایش عمر مفید محصول کمک خواهد کرد. همچنین می توان پودرهای معدنی یا ویتامینی می توان برای غنی کردن محصول به آن اضافه کرد.

شیر حبوبات:

شیر سویا محبوب‌ترین شیر گیاهی است که از حبوبات تهیه می‌شود. شیر نخود نیز اخیراً به بازار معرفی شده و از نخود زرد تهیه می‌شود.

شیر سویا می‌تواند از دانه‌های کامل سویا (از طریق خیساندن و آسیاب کردن) یا از پودرهای مختلف (مانند آرد کامل سویا، ایزوله پروتئین سویا، کنسانتره پروتئین سویا یا پودر خشک سویا) تولید شود. برای بهبود بافت و افزایش ماندگاری این شیر، از پایدارکننده‌ها و غلیظ‌کننده‌هایی مانند صمغ لوبیا خرنوب، صمغ ژلان، صمغ عربی و کاراگینان استفاده می‌شود. همچنین، برای تقویت محصول، ممکن است پودرهای معدنی یا ویتامینی نیز اضافه شوند.

شیر دانه:

شیرهای گیاهی می توانند از دانه‌ها تهیه می‌شوند. رایج‌ترین دانه‌هایی که برای تهیه این نوع شیرها استفاده می‌شوند، دانه‌های آفتابگردان و شاهدانه هستند.

برای تهیه شیر از دانه‌ها، ابتدا دانه‌ها در آب خیسانده می‌شوند و سپس آسیاب می‌شوند. محصول نهایی معمولاً از یک فیلتر ریز عبور داده می‌شود تا ذرات بزرگتر جدا شوند. برای بهبود بافت و افزایش ماندگاری، از پایدارکننده‌ها و غلیظ‌کننده‌هایی مانند صمغ لوبیا خرنوب، صمغ ژلان، صمغ عربی و کاراگینان استفاده می‌شود. همچنین، برای تقویت محصول، ممکن است پودرهای معدنی یا ویتامینی نیز اضافه شوند.

شیر نارگیل:

شیر نارگیل خالص که معمولاً در قوطی فروخته می شود در پخت و پز استفاده می شود، در حالی که نوشیدنی های شیر نارگیل معمولاً رقیق شده و در قوطی های کارتنی فروخته می شوند. شیر نارگیل خالص از مغز نارگیل بدون پوست قهوه ای تولید می شود. در فرآیند تولید مغز نارگیل به صورت مکانیکی رنده می شود سپس با آب مخلوط می شود و تحت فشار قرار می گیرد و برای حذف ذرات بزرگ فیلتر می شود تا شیر نارگیل خالص به دست آید.

اگرچه شیر نارگیل حاوی امولسیفایرهای طبیعی است، اما این محصول به مرور زمان تمایل به جدا شدن دارد و روغن در بالای آن شناور می شود. برای رفع این مشکل عمدتا تثبیت کننده های اضافی مانند صمغ گوار به محصول اضافه می شود. در مناطقی که نارگیل تازه به وفور در دسترس نیست، شیر نارگیل را می توان از ترکیب شیر نارگیل غلیظ یا پودر شده یا از آب نارگیل (مایع شفاف موجود در پوسته نارگیل) تهیه کرد.

نوشیدنی های شیر نارگیل ممکن است شامل مواد دیگری مانند برنج یا سویا باشد. آنها معمولاً شامل تثبیت کننده هایی مانند پکتین یا صمغ لوبیا هستند و اغلب با ویتامین ها و مواد معدنی غنی می شوند تا با منابع غذایی شیر گاو مطابقت داشته باشند.

شیر غلات:

رایج‌ترین شیرهای غلات شیر جو دوسر و شیر برنج هستند. همچنین از جو، اسپلت و گندم سیاه نیز برای تولید شیر غلات استفاده می‌شود.

• شیر جو دوسر

شیر جو دوسر از خیساندن و مخلوط کردن آن با آب تولید می‌شود. ممکن است برای بهبود بافت و افزایش ارزش غذایی این شیر، روغن به آن اضافه شود.

محصول نهایی معمولاً از طریق یک فیلتر ریز صاف می‌شود تا ذرات بزرگ‌تر حذف شوند.

ازتثبیت‌کننده‌ها و عوامل غلظت دهنده مانند صمغ لوبیا خرنوب، صمغ گلان، صمغ اقاقیا و کاراگینان می‌توان برای بهبود بافت و افزایش ماندگاری شیر استفاده کرد.

• شیر برنج

شیر برنج از نظر صنعتی معمولاً از ترکیب شربت برنج با آب و غلیظ کردن آن با آرد برنج و نشاسته تهیه می شود.

چالش های رایج در تولید شیر گیاهی

شیر آجیل:

• هنگام تولید شیر آجیل از خمیر، مواد جامد در مخزن ته نشین می شوند و انتقال مواد کامل از مخزن به سختی انجام خواهد شد. در نتیجه ممکن است مواد اولیه هدر برود.
• اگر از آجیل کامل برای تولید شیر استفاده شود، معمولاً دستگاه های متعددی برای آسیاب، پراکندگی و کاهش اندازه ذرات آجیل در محصول نهایی مورد نیاز است.
• اندازه ذرات ممکن است به اندازه کافی ریز نشود و در هنگام صاف کردن مقدار زیادی از مواد خام ممکن است فیلتر شود و در نتیجه مقدار زیادی از مواد خام ضایعات خواهد شد.
• در صورت اختلاط نامناسب، ممکن است در محصول نهایی روغن جدا شود.
• تجهیزات آسیاب کردن مواد، ممکن است برای پراکندگی عوامل ضخیم کننده و تثبیت کننده (در صورت استفاده) مناسب نباشند.
• دستگاه های آسیاب معمولاً بهداشتی نیستند و ممکن است تمیز کردن آنها دشوار باشد.

شیر حبوبات:

• عمدتا اندازه ذرات آرد سویا، ایزوله پروتئین سویا وکنسانتره پروتئین سویا بزرگتر از حد قابل قبول در محصول نهایی است و پراکنده کردن معمولی مواد خام پودری کافی نیست.
• تجهیزات استفاده شده برای پراکندگی آرد و پروتئین ممکن است برای ترکیب مواد اضافی مانند مواد غلیظ کننده مناسب نباشند.
• در صورت اختلاط نشدن مناسب مواد، ممکن است جداسازی روغن در محصول نهایی رخ دهد.

شیرهای بذری:

• ممکن است اندازه ذرات به قدر کافی کاهش پیدا نکند و مقدار زیادی از مواد خام در روی صافی باقی بماند و در نتیجه با مقدار زیادی از ضایعات روبرو شوید.
• در صورت اختلاط ناکافی مواد، ممکن است جداسازی روغن در محصول نهایی رخ دهد.
• دستگاه های آسیاب در صورت نیاز ممکن است برای پراکندگی عوامل غلیظ کننده و تثبیت کننده مناسب نباشد.
• دستگاه های آسیاب مواد معمولاً بهداشتی نیستند و ممکن است تمیز کردن آنها دشوار باشد.
• در صورتی که عوامل غلیظ کننده به طور کامل پراکنده نشوند به آگلومر تبدیل می شوند و آگلومراها ممکن است فیلتر شوند و منجر به هدر رفتن بیشتر مواد خام شود.

شیر نارگیل:

• پراکنده کردن ساده پودر نارگیل ممکن است اندازه ذرات بزرگتر از حد قابل قبول در محصول نهایی داشته باشد.
• ذرات به اندازه کافی ریز نشود بنابراین مواد خام فیلتر شده و در نتیجه سطوح بالایی از ضایعات خواهیم داشت.
• دستگاه های مورد استفاده برای پخش پودرها ممکن است برای ترکیب مواد اضافی مانند مواد غلیظ کننده مناسب نباشند.
• همزن های ساده ممکن است قادر به تشکیل امولسیون های پایدار نباشند.
• در صورتی که عوامل غلیظ کننده به طور کامل پراکنده نشوند به آگلومر تبدیل می شوند و آگلومراها ممکن است فیلتر شوند و منجر به هدر رفتن بیشتر مواد خام شود.

شیر غلات:

• شیر جودوسر

• جو باید تا حد امکان ریز آسیاب شود تا میزان ضایعات تولید شده به حداقل برسد (این باقیمانده می تواند به عنوان خوراک دام استفاده شود).
• تجهیزات مورد استفاده برای آسیاب برای تولید امولسیون مناسب نیست.
• دستگاه آسیاب قادر به پراکنده کردن صمغ ها و غلیظ کننده نیستند.
• تجهیزات آسیاب معمولاً بهداشتی نیستند و ممکن است تمیز کردن آنها دشوار باشد.

• شیر برنج

• با استفاده از همزن های معمولی امولسیون پایدار به راحتی تشکیل نمی شود.
• در برخی موارد، محلول باید برای مدت طولانی هم زده شود تا مواد چسبنده به طور کامل هیدراته شود.

راه حل فن آوران صادق اسپادانا برای تولید شیر گیاهی

میکسر هموژنایزر برش بالای صادق اسپادانا می تواند بر این مشکلات غلبه کند. عمل اختلاط برشی بالای میکسر هموژنایزر می تواند در هنگام تولید شیر غیر لبنی، پودر را به طور کامل پراکنده کند و یک محلول بدون آگلومرا تولید کند.

مزایای میکسر هموژنایزر صادق اسپادانا در خط تولید شیر گیاهی

• پراکندگی کامل همه مواد از جمله غلظت دهنده ها و تثبیت کننده ها با میکسرهای صادق اسپادانا امکان پذیر است و ضایعات را به حداقل ممکن می رساند.
• می توان اندازه مواد را تا حد ممکن ریز کرد.
• کیفیت محصول و تکرارپذیری ثابت
• با تغییر مواد اولیه می توان مخلوط های شیرلبنی یا غیر لبنی را به راحتی با میکسر صادق اسپادانا تولید کرد.

اندازه بچ، فرمولاسیون مواد، نوع مواد تشکیل دهنده و ویسکوزیته محصول نهایی تعیین می کند که کدام میکسر برش بالای فن آوران صادق اسپادانا برای نیازهای شما مناسب تر است.

انتخاب میکسر هموژنایزر مناسب برای تولید شیر گیاهی

چندین دستگاه از محصولات فن آوران صادق اسپادانا برای تولید شیر گیاهی قابل استفاده است. انتخاب مناسب ترین میکسر هموژنایزر برش بالا برای هر فرایند بر اساس الزامات فرایند و حجم تولید انجام می شود.